Αρχιτεκτονική και Θρησκευτική Κληρονομιά
Ο χαρακτήρας της Ίνειας μέσα από τα ξωκλήσια και την αρχιτεκτονική της
Η Ίνεια διατηρεί έναν ξεχωριστό χαρακτήρα, αποτυπωμένο στην παραδοσιακή της αρχιτεκτονική και τα παλιά βυζαντινά ξωκλήσια που στέκουν αγέρωχα στον χρόνο. Πέτρινα σπίτια με αυλές, καμάρες, ξύλινα μπαλκόνια και κεραμιδένιες στέγες, συνθέτουν την εικόνα ενός χωριού που σέβεται την ιστορία του. Παράλληλα, τα μικρά εκκλησάκια διατηρούν ζωντανή την πνευματικότητα και τη θρησκευτική παράδοση, προσκαλώντας τον επισκέπτη να ανακαλύψει όχι μόνο την αρχιτεκτονική αισθητική, αλλά και την ψυχή του τόπου.
Ένα ταξίδι στην Ίνεια είναι μια περιδιάβαση σε ιστορία χιλιάδων ετών. Η ευρύτερη περιοχή του Ακάμα κατοικείται ήδη από τη Νεολιθική ή τουλάχιστον τη Χαλκολιθική εποχή, ενώ γνώρισε περιόδους πληθυσμιακής ακμής και κοινωνικοοικονομικής άνθησης κατά την Ελληνιστική, Ρωμαϊκή και Βυζαντινή περίοδο.
Ο επισκέπτης θα ανακαλύψει ερημικά ξωκλήσια και ξεχασμένα μνημεία μιας πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς, μαζί με δείγματα λαϊκής αρχιτεκτονικής από την τοπική ασβεστολιθική πέτρα, μια έκφραση αυθεντικής εντοπιότητας.
Εξωκλήσια και Εκκλησίες
Ξεχωριστή θέση στον πολιτιστικό χάρτη της Ίνειας κατέχουν τα ιστορικά της εξωκλήσια και εκκλησίες
Εξωκλήσια Αγίου Ιακώβου και Αγίου Αγαπίου
Ο Άγγλος συγγραφέας Γκάννις, στο βιβλίο του Historic Cyprus (Ιστορική Κύπρος), 1936, αναφέρει την μεσαιωνική εκκλησία του Αγίου Ιακώβου, με κατάλοιπα τοιχογραφιών, έξω από το χωριό, με προσκολλημένο σε αυτήν το παρεκκλήσι του Αγίου Αγαπίου. Σήμερα οι κάτοικοι του χωριού αναφέρονται στο ίδιο εξωκλήσι ως το εξωκλήσι του Αγίου Ιακώβου και του Χριστού, μία ονομασία που χρησιμοποιούν εδώ και χρόνια. Πρόκειται για ένα από τα μοναδικά κατα κορυφήν εξωκλήσια στην Κύπρο του 12ου αιώνα, με τα ιερά δύο εκκλησιών να βρίσκονται το ένα δίπλα στο άλλο και με εμφανή κατάλοιπα τοιχογραφιών.
Εξωκλήσι Αρχαγγέλου Μιχαήλ
Το εξωκλήσι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο κέντρο του χωριού χτίστηκε το 1950 στην τοποθεσία ενός παλαιότερου ξωκλησιού, αφιερωμένο στον Αρχάγγελο Μιχαήλ. Το εξωκλήσι αυτό αναφέρεται επίσης από τον Άγγλο συγγραφέα Γκάννις, στο βιβλίο του Historic Cyprus (Ιστορική Κύπρος), 1936.
Η σημερινή κατασκευή του είναι δωρεά του κ. Χαράλαμπου Σ. Κούτη, που κατάγεται από την Ίνεια.
Ιερός Ναός Παναγίας Χρυσελεούσας
Ο ιερός ναός της Παναγίας Χρυσελεούσης είναι η κύρια εκκλησία της κοινότητας, κτίσμα του 1883.
Εξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας
Το εξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας, αποτελεί μεσαιωνικό κτίσμα του 16ου αιώνα περίπου και έχει αναπαλαιωθεί.
Σύμφωνα με τον Γκάννις, άλλα εξωκλήσια είναι της Αφέντρικας, Άγιοι Πατέρες, της Παναγίας του Βλου, Άη Γιώρκης κ.ά., κατάλοιπα των οποίων υπάρχουν μέχρι σήμερα. Καταγράφεται μάλιστα στο χωριό και τοπωνύμιο «Άγιοι Αφεντικοί», που υποδηλώνει παλαιόν τόπο χριστιανικής λατρείας.
Πολιτιστική Ταυτότητα
Αυθεντική αρχιτεκτονική και παράδοση
Η πολιτιστική ταυτότητα της Ίνειας αποτυπώνεται στα μνημεία του χωριού με τις παραδοσιακές βρύσες και άλλα στοιχεία αυθεντικής αρχιτεκτονικής.
Οι δύο βρύσες του χωριού, χρονολογούνται πέραν των 120 χρόνων και περιγράφονται στη θεματική διαδρομή της Αφροδίτης: η μικρή βρύση της Βότας, όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι κάτοικοι, το νερό της οποίας δεν είναι πόσιμο και η πετρόκτιστη βρύση της «Έσσω Πηγής» που εντυπωσιάζει με την αρχιτεκτονική της. Η βρύση αυτή, που πρόσφερε στο παρελθόν ύδρευση στους κατοίκους και στα οικόσιτα ζώα τους (άλογα και βόδια), όπως και το παλαιό πλυσταριό έχουν συντηρηθεί και ταυτόχρονα έγινε ανάπλαση του χώρου. Εδώ ήταν ο τόπος της αθρόας συνάντησης γυναικών του χωριού, που έπλεναν τα ρούχα με την αλουσίβα (που ετοιμαζόταν με στάχτη), τα στέγνωναν στις ξερολιθιές για να τα μεταφέρουν στη συνέχεια μαζί με το σταμνί με το νερό στο σπίτι. Γύρω από τη βρύση της ‘Εσσω Πηγής έχει διαμορφωθεί ένας υπαίθριος χώρος με τοπική πέτρα, που φιλοξενεί διάφορες εκδηλώσεις της κοινότητας.
Παρά τις σύγχρονες υποδομές, η Ίνεια έχει διατηρήσει την πολιτισμική της ταυτότητα. Οι παραδοσιακές οικίες με δίχωρα, καμάρες, βολίτζια, φούρνους στις αυλές και πέτρα από την τοπική γη συνυπάρχουν με τα σημερινά κτίσματα. Το χωριό διατηρεί τη μορφολογική του συνέχεια, χωρίς να αλλοιώνει την ψυχή του τόπου.
Η Ίνεια δεν είναι απλώς ένα χωριό με ιστορία. Είναι ένα ζωντανό πολιτιστικό τοπίο που σέβεται το παρελθόν, τιμά την παράδοση και προχωρά με αξιοπρέπεια προς το μέλλον.